پاپیون: روایتی از مقاومت انسانی در برابر نقض فاحش حقوق بشر در مستعمرات کیفری فرانسه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

پسا دکتری؛ دکتری، گروه حقوق عمومی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

10.22081/phlq.2025.72070.1129

چکیده

پیوند ادبیات با حقوق بشر با تاکید بر دیدگاه اومانیستی و اهمیت انسان‌به ماهو انسان دارای ریشه عمیق است. رمان «پاپیون» اثر هانری شاریر، نه‌تنها یک داستان ماجراجویانه از فرارهای پی‌درپی است، بلکه سندی قدرتمند از نقض فاحش و نظام‌مند حقوق بشر در مستعمرات کیفری گویان فرانسه در اوایل قرن بیستم به‌شمار می‌رود. این مقاله با تحلیل دقیق تجربیات و مشاهدات شخصیت اصلی رمان یعنی پاپیون، به بررسی موارد متعدد نقض حقوق اساسی ازجمله حق حیات، منع شکنجه و مجازات‌های ظالمانه، حق آزادی و امنیت شخصی، منع بردگی و کار اجباری، و حق برخورداری از دادرسی عادلانه می‌پردازد. این رمان به وضوح شرایط غیرانسانی زندگی، سوءتغذیه، بیماری، خشونت بی‌امان و محرومیت‌های گسترده‌ای را به تصویر می‌کشد که کرامت ذاتی انسان‌ها را زیرپا می‌گذاشت. همزمان، این پژوهش بر مقاومت بی‌وقفه و اراده تسلیم‌ناپذیر «پاپیون» به عنوان شخصیت اصلی و نمادی از روح بشر برای حفظ کرامت انسانی و دستیابی به آزادی تأکید می‌کند و اقدامات او را به‌مثابه پاسخی ذاتی به سلب حقوق بنیادین تفسیر می‌نماید. در نهایت، با مقایسه این وقایع با استانداردهای حقوق بشر مدرن (مانند اعلامیه جهانی حقوق بشر)، نشان می‌دهد که «پاپیون» نه‌تنها یک حکایت تاریخی، بلکه یادآوری دائمی از ضرورت پاسداری از حقوق بشر و هشداری علیه سیستم‌هایی است که انسانیت را به بند می‌کشند و کرامت ذاتی انسان را به باد استهزاء و سخره می‌گیرند. باشد که انسان به انسانیت بشر احترام گذارد و از سخی بودن نسبت به هم‌نوع بپرهیزد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Papillon: A Narrative of Human Resistance Against Gross Violations of Human Rights in the French Penal Colonies

نویسنده [English]

  • Sima Hatami
Postdoctoral; PhD, Department of Public Law, Faculty of Law and Political Science, University of Tehran, Tehran, Iran
چکیده [English]

The interconnection between literature and human rights—grounded in a humanistic perspective and in the intrinsic value of the human being as such—has deep and enduring roots. *Papillon*, the celebrated novel by Henri Charrière, is not merely an adventurous tale of repeated escapes; it constitutes a powerful testament to grave and systematic violations of human rights within the French penal colonies of Guiana in the early twentieth century. Through a meticulous analysis of the experiences and observations of the protagonist, Papillon, this article examines multiple instances of violations of fundamental rights, including the right to life, the prohibition of torture and cruel punishments, the right to liberty and personal security, the prohibition of slavery and forced labour, and the right to a fair trial. The novel vividly portrays inhumane living conditions, malnutrition, disease, relentless violence, and pervasive deprivations—conditions that trampled upon the inherent dignity of individuals. Simultaneously, this study highlights Papillon’s unyielding resistance and indomitable will, presenting him as both a central character and a symbolic embodiment of the human spirit’s struggle to preserve dignity and attain freedom. His actions are interpreted as an instinctive response to the systematic denial of fundamental rights. Ultimately, by juxtaposing these events with modern human rights standards—such as those reflected in the Universal Declaration of Human Rights—the article demonstrates that *Papillon* is not merely a historical narrative but a perpetual reminder of the imperative to safeguard human rights, as well as a warning against systems that shackle humanity and subject human dignity to mockery and contempt. May human beings honor the humanity of one another, and refrain from cruelty toward their fellow human beings.

کلیدواژه‌ها [English]

  • human rights
  • French colonies
  • criminal justice system
  • rights of the accused
  • fair trial
  • Papillon novel
آشوری، محمد (1388). آیین دادرسی کیفری. تهران: سمت.
اولیایی‌نیا، مازیار (1384). فلسفه مدرنیسم و مدرنیسم فلسفی. عصر پنجشنبه، شماره 91-92.
اولیایی‌نیا، هلن (1379). داستان کوتاه در آینه نقد. اصفهان: فردا.
اولیایی‌نیا، هلن (1389). مدرنیسم و پسامدرنیسم در آثار داستان کوتاه نویسان معاصر ایران. کتاب ماه ادبیات، شماره 44.
برونوفسکی، ج.؛ مازلیش، ب. (1403). سنّت روشنفکری در غرب (از لئوناردو تا هگل). ترجمه لیلا سازگار. انتشارات آگاه.
سبحانی، ژینوس (1403). قواعد حداقل استاندارد سازمان ملل متحد برای رفتار با زندانیان (قواعد نلسون ماندلا). انتشارات روزانه.
سعید، ادوارد (1382). فرهنگ و امپریالیسم. ترجمه اکبر افسری. تهران: توس.
شاریر، هانری (1349). پاپیون. ترجمه پرویز نقیبی. انتشارات امیرکبیر.
شجاعی، محمدمهدی (1401). در دفاع از فهم: سخنرانی‌های آلبر کامو. ترجمه محمدمهدی شجاعی. تهران: نشر چشمه.
نجابتی، مهدی (۱۳۹۱). پلیس علمی (کشف علمی جرایم). تهران: انتشارات سمت.